Ventilatie-onderhoud voor Zorginstellingen
Kritieke omgevingen vereisen strikte protocollen. Van operatiekamers met HEPA-filtratie tot verpleegafdelingen met infectiepreventie. Wij leveren WIP-compliant onderhoud met minimale verstoring van jouw zorgprocessen.
In de zorg is luchtkwaliteit geen luxe, maar een vereiste. Patienten met een verzwakt immuunsysteem, delicate operaties, infectiepreventiemaatregelen. Alles staat of valt met schone lucht. Mr. Ventilatie begrijpt dat en werkt volgens de hoogste normen.
Waarom ventilatie in de zorg zo kritiek is
In een zorginstelling gaat het niet alleen om comfort. Het gaat om leven en dood, letterlijk. Postoperatieve wondinfecties, luchtgedragen besmettingen, legionellarisico's. De luchtkwaliteit in een ziekenhuis of verpleeghuis moet aan de hoogste eisen voldoen.
De WIP-richtlijnen (Werkgroep Infectie Preventie) en SRI-richtlijnen stellen strenge eisen aan luchtbehandeling in zorginstellingen. Deze richtlijnen zijn geen aanbevelingen, maar de standaard waartegen de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) toetst. Het "Toetsingskader Luchtbehandeling Operatieafdelingen" (2023) beschrijft exact wat de IGJ controleert. Niet voldoen betekent risico voor patienten en aansprakelijkheid voor de instelling.
Wij werken voor ziekenhuizen, verpleeghuizen, huisartsenpraktijken, tandartspraktijken, klinieken en laboratoria. Elk type instelling heeft specifieke eisen en uitdagingen. Onze monteurs zijn getraind in alle zorgprotocollen en werken met het grootste respect voor patienten en medewerkers.
Kritieke omgevingen: WIP-vereisten per ruimtetype
Niet elke ruimte in een zorginstelling heeft dezelfde ventilatie-eisen. Een operatiekamer vraagt om totaal andere specificaties dan een wachtkamer. De WIP-richtlijn "Luchtbehandeling in operatiekamers en behandelkamers" (2022) maakt onderscheid tussen drie operatiekamerklassen. Wij kennen het verschil en stemmen ons onderhoud daarop af.
Operatiekamers (OK's)
KritiekDe hoogste eisen gelden voor operatiekamers. Hier worden open wonden behandeld en is het risico op postoperatieve wondinfecties (POWI's) reeel. De WIP-richtlijn onderscheidt drie klassen met specifieke vereisten:
OK Klasse 1+ (Ultraschone OK's)
Bedoeld voor electieve grote gewrichtsvervangende operaties (knie, heup, schouder) met hoog infectierisico.
- HEPA H13 filtratie verplicht (minimaal 99,95% voor deeltjes groter dan 0,3 micrometer)
- Minimaal 20 luchtwisselingen per uur (ACH) in zowel beschermd gebied als gehele ruimte
- ISO 5 in beschermd operatiegebied: maximaal 3.520 deeltjes (groter dan 0,5 micrometer) per m3
- ISO 7 in achtergrond: maximaal 352.000 deeltjes per m3
- Hersteltijd beschermd gebied: maximaal 3 minuten (100-voudige reductie)
- Hersteltijd gehele OK: maximaal 20 minuten
- Overdruk van minimaal 5 Pascal ten opzichte van aangrenzende ruimten
- Aantoonbare luchtstroming van schoon naar vuil
OK Klasse 1 (Standaard OK)
- Minimaal 20 luchtwisselingen per uur (ACH)
- HEPA H13 filtratie (minimaal 99,95%)
- ISO 7 classificatie: maximaal 352.000 deeltjes per m3
- Overdruk van minimaal 5 Pascal
OK Klasse 2 (Minder complexe ingrepen)
Voor operaties met lager infectierisico.
- Minimaal 6 luchtwisselingen per uur (ACH)
- HEPA H13 filtratie verplicht
- ISO 7 classificatie
- Standaard mechanische ventilatie, geen specifiek luchtbehandelingsprincipe voorgeschreven
Isolatiekamers
KritiekIsolatiekamers zijn ontworpen om verspreiding van infecties te voorkomen. De herziene WIP/SRI-richtlijn "Isolatie" (2024) specificeert exacte ventilatie-eisen. Er zijn twee typen met tegengestelde ventilatieprincipes:
Aerogene isolatie (bronisolatie, onderdruk)
Voor patienten met besmettelijke aandoeningen die via de lucht verspreiden (bijvoorbeeld tuberculose).
- Minimaal 6 luchtwisselingen per uur (ACH) in zowel patientenkamer als sluis
- Bij nieuw- of verbouw: overweeg 12 ACH conform internationale richtlijnen
- Onderdruk in patientenkamer ten opzichte van gang
- Effectief minimaal 5 Pascal drukverschil tussen ruimten
- Sanitaire ruimte altijd onderdruk ten opzichte van patientenkamer (vochtafvoer)
- HEPA-filtratie op de afvoer voorkomt verspreiding via het ventilatiesysteem
Beschermende isolatie (overdruk)
Voor patienten met een verzwakt immuunsysteem, zoals na chemotherapie of transplantatie.
- Overdruk in patientenkamer zodat ongefilterde lucht niet naar binnen kan
- Toevoerlucht is HEPA-gefilterd
- Minimaal 5 Pascal drukverschil
Contact- en/of druppelisolatie
Geen additionele ventilatie-eisen ten opzichte van standaard patientenkamers. Een eenpersoonskamer zonder specifieke luchtbeheersing voldoet.
Sluis vereist: Beide typen isolatiekamers hebben een sluis nodig om drukverschillen te handhaven bij het openen van deuren.
IC/CCU afdelingen
HoogOp intensive care en cardiac care units liggen de meest kwetsbare patienten. De ventilatie-eisen zijn streng:
- Minimaal 6 luchtwisselingen per uur met buitenlucht
- Totaal 12+ luchtwisselingen per uur
- Directe drukhierarchie ten opzichte van gangen
- Continue monitoring van temperatuur en vochtigheid
- HEPA-filtratie op toevoerlucht aanbevolen
- CO2-concentratie: bij voorkeur onder 800 ppm, minimaal onder 1.200 ppm
Continue monitoring van de luchtkwaliteit is essentieel. Wij kunnen helpen bij het inrichten van een monitoringsysteem dat afwijkingen direct signaleert.
Verpleegafdelingen
GemiddeldOp reguliere verpleegafdelingen gelden de ventilatievereisten uit het Bouwbesluit 2012 en NEN 1087:
- Minimaal 6,5 dm3/s per m2 vloeroppervlak voor gezondheidszorgfunctie
- Algemene eis: minimaal 0,9 dm3/s per m2 met minimum van 7 dm3/s
- CO2-concentratie: minimaal onder 1.200 ppm, bij voorkeur onder 800 ppm
- Temperatuur 21-24 graden Celsius (ouderen zijn kouder)
- Relatieve vochtigheid 30-70%
- Geluidsniveau installaties onder 35 dB
Wettelijke onderhoudscontrole: Elke 3 jaar moet worden gecontroleerd of de ventilatiecapaciteit voldoet aan geldende eisen en of filters tijdig worden vervangen.
In verpleeghuizen is extra aandacht nodig voor de lagere CO2-productie van ouderen. Standaard CO2-gestuurde ventilatie moet hierop worden gekalibreerd, anders werkt het systeem suboptimaal.
Poliklinieken en wachtkamers
BasisIn wachtkamers en poliklinieken is de ventilatie-uitdaging anders. Veel mensen op een relatief kleine ruimte, variabele bezetting, en de behoefte om comfort te combineren met hygiene:
- Minimaal 6,5 dm3/s per m2 voor verblijfsgebieden
- Bij centrale ventilatie: totale capaciteit minimaal 70% van optelsom alle aangesloten verblijfsgebieden
- Vraaggestuurde ventilatie op basis van CO2
- Goede luchtcirculatie om dode hoeken te voorkomen
- Aandacht voor geluidsoverlast (rustige omgeving)
- Overweeg HEPA-filtratie bij risicopatienten
Goede ventilatie is essentieel voor het voorkomen van aerogene transmissie in ruimten waar veel mensen samenkomen. Tijdens pandemiesituaties kunnen aanvullende eisen gelden, zoals 100% buitenlucht (geen recirculatie) en verhoogde ventilatiecapaciteit.
HEPA-filtratie: de techniek achter schone lucht
HEPA staat voor High Efficiency Particulate Air. Het zijn filters die deeltjes tot 0,3 micrometer uit de lucht verwijderen. Ter vergelijking: een mensenhaar is 70-100 micrometer dik. HEPA filtreert deeltjes die honderden keren kleiner zijn. De classificatie gebeurt volgens NEN-EN 1822-1:2010.
Waarom HEPA essentieel is in de zorg
Ziekteverwekkers verspreiden zich vaak via aerosolen, piepkleine druppeltjes die in de lucht blijven zweven. Bacterien, virussen, schimmelsporen. Ze zijn allemaal klein genoeg om door reguliere filters te gaan, maar groot genoeg om door HEPA te worden gestopt.
In operatiekamers, isolatiekamers en andere kritieke ruimtes is HEPA niet optioneel, maar verplicht. Het is de laatste verdedigingslinie tegen luchtgedragen besmetting.
H13 versus H14: wat is het verschil?
Het verschil tussen H13 en H14 is significant in absolute filterprestatie, ook al lijkt het percentage klein:
HEPA H13
- Minimale afscheidingsgraad: 99,95% voor deeltjes groter dan 0,3 micrometer (MPPS)
- Van 100.000 deeltjes passeren maximaal 50 deeltjes
- Maximale penetratie: 0,05%
- Lokale penetratie mag tot 0,25% indien gemiddelde onder 0,05%
- Standaard voor alle OK klassen in Nederlandse ziekenhuizen
- Lagere weerstand, energiezuiniger
HEPA H14
- Minimale afscheidingsgraad: 99,995% voor deeltjes groter dan 0,3 micrometer (MPPS)
- Van 100.000 deeltjes passeren maximaal 5 deeltjes
- H14 is 10x effectiever dan H13 in absolute termen
- Vereist voor: farmaceutische productie, halfgeleiders, ruimtevaart
- ISO 1-3 cleanrooms
- Hogere weerstand, meer energie nodig
Praktische implicatie: Hoewel het percentageverschil klein lijkt (0,045%), betekent dit dat een H13-filter 10x zoveel deeltjes doorlaat als een H14-filter. Dit is cruciaal voor ultra-cleanroom toepassingen. Voor Nederlandse ziekenhuisoperatiekamers is H13 de norm. H14 is niet standaard vereist maar kan worden gespecificeerd voor extra kritische toepassingen.
Wanneer moet een HEPA-filter worden vervangen?
HEPA-filters hebben geen vaste levensduur. De vervangingsfrequentie hangt af van de belasting en de omgeving. Daarom baseren wij vervanging niet op tijd, maar op drukverschil.
Drukverschilmeting
Nieuw HEPA-filter: 200-250 Pa initieel drukverschil.
Waarschuwingsniveau (400 Pa): Filter moet 2x per week gecontroleerd worden.
Vervanging verplicht (450-500 Pa): Maximaal toegestaan is 500 Pa voor H13/H14.
Visuele inspectie
Zichtbare vervuiling, verkleuring, of beschadiging van het filtermedium betekent direct vervangen, ongeacht de drukverschilmeting.
Maximale levensduur
Zelfs bij acceptabel drukverschil adviseren wij vervanging na maximaal 5 jaar. Filtermateriaal degradeert en kan scheurtjes ontwikkelen.
Systeem moet voorzien zijn van drukverschilmeter over HEPA-filter. Drukverschilmeter moet na inbouw testbaar zijn.
Verplichte testfrequenties HEPA-filters (ISO 14644-3)
Volgens ISO 14644-3 en GMP-richtlijnen gelden de volgende integriteitstest-intervallen:
ISO 1-5 zones (bijv. OK klasse 1+)
- Elke 6 maanden integriteitstest (lektest)
- Bij initial commissioning
- Na filtervervanging
- Na detectie en correctie van storingen
- Na modificaties aan het systeem
ISO 6-9 zones
- Elke 12 maanden integriteitstest
Nieuwe filters
- Na 1 jaar eerste hertest
- Daarna elke 3 jaar indien geen andere gebeurtenissen
- Bij bereiken fabrikant-gespecificeerde levensduur: jaarlijks of halfjaarlijks
Testmethodes voor HEPA-filtratie
Na installatie of vervanging van HEPA-filters is testen verplicht. Wij gebruiken erkende testmethodes om de integriteit van de filtratie te bevestigen:
- Scan-methode volgens NEN-EN 1822-4: De referentiemethode voor bepalen van filterlement-lekkage.
- DOP/PAO Aerosol Test: Test-aerosol (DEHS, PAO of PSL) wordt gegenereerd. De gehele downstream zijde van het filter wordt gescand. Maximale penetratie voor EU GMP Grade A/B/C/D: 0,01%.
- Lektest: Het filterframe en de afdichting worden gescand op lekken. Lekkage vooral verwacht aan randen, seals en hoeken.
- Luchtsnelheidsmeting: Verificatie dat de luchtsnelheid over het volledige filteroppervlak gelijkmatig is. Aerosol spatial uniformity: variatie mag niet meer dan 15% zijn.
- Deeltjestelling: In de schone ruimte wordt gemeten of de ISO-klasse wordt gehaald.
Al deze metingen worden gedocumenteerd in een rapport dat onderdeel is van jouw beheersplan luchtbehandeling. Elk H13 en hoger filter heeft individueel testrapport en serienummer voor volledige traceerbaarheid.
WIP-richtlijnen: de standaard voor infectiepreventie
De WIP-richtlijnen worden opgesteld door de Werkgroep Infectie Preventie en vormen de Nederlandse standaard voor infectiepreventie in de gezondheidszorg. Hoewel het formeel richtlijnen zijn, geen wetten, worden ze door de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd gebruikt als toetsingskader. Het IGJ "Toetsingskader Luchtbehandeling Operatieafdelingen" (2023) beschrijft exact welke documentatie en prestaties vereist zijn.
Wat zijn WIP-richtlijnen?
De WIP-richtlijnen zijn evidence-based aanbevelingen voor het voorkomen van infecties in zorginstellingen. Ze bestrijken onderwerpen van handhygiene tot luchtbehandeling, van isolatie tot reiniging en desinfectie.
Voor luchtbehandeling is de belangrijkste richtlijn: "Luchtbehandeling in operatiekamers en behandelkamers" (2022). Deze richtlijn beschrijft de eisen voor OK's, behandelkamers, en andere kritieke ruimtes.
IGJ Toetsingskader: wat wordt gecontroleerd?
De IGJ controleert bij inspecties op de volgende punten:
Validatierapport luchtbehandeling
Bewijs dat het luchtbehandelingsysteem voldoet aan de gestelde eisen: minimaal 20 ACH, hersteltijd beschermd gebied maximaal 3 minuten, hersteltijd gehele OK maximaal 20 minuten.
Jaarlijkse microbiologische metingen
Jaarlijks moeten microbiologische metingen worden uitgevoerd om de luchtkwaliteit te valideren.
Minimaal 3x per jaar procesaudit
Interne procesaudits moeten minimaal driemaal per jaar worden uitgevoerd en gedocumenteerd.
Registratie en documentatie
Alle onderhoudswerkzaamheden, metingen, en afwijkingen moeten worden gedocumenteerd. Onderhoudslogs met filterwisselingen (datum, serienummer), integriteitstest-resultaten, drukverschil-metingen, afwijkingen en corrigerende acties.
Validatie en documentatie
Na onderhoud of aanpassing van een ventilatiesysteem is validatie verplicht. Dit bewijst dat het systeem voldoet aan de gestelde eisen. Wij leveren complete validatierapporten die voldoen aan WIP-standaarden:
- Meetprotocol met gebruikte apparatuur en kalibratiecertificaten
- Meetresultaten per ruimte (druk, temperatuur, vochtigheid, deeltjes)
- Vergelijking met vereiste waarden per WIP-classificatie
- HEPA-filter certificaten met individuele serienummers
- Conclusie en eventuele aanbevelingen
- Handtekening van gekwalificeerde validator
Dit rapport is essentieel voor IGJ-inspecties en accreditatietrajecten. Wij archiveren kopie en jij ontvangt origineel digitaal en fysiek.
ISO 14644 Cleanroom classificaties in Nederlandse ziekenhuizen
Nederlandse ziekenhuizen hanteren de NEN-EN-ISO 14644-1:2015 norm voor classificatie van luchtzuiverheid in cleanrooms. Deze norm specificeert maximaal toegestane deeltjesconcentraties per kubieke meter lucht.
Classificatietabel voor ziekenhuizen (deeltjes groter dan 0,5 micrometer per m3)
| ISO-klasse | Max. deeltjes groter dan 0,5 micrometer/m3 | Max. deeltjes groter dan 1,0 micrometer/m3 | Ziekenhuistoepassing |
|---|---|---|---|
| ISO 5 | 3.520 | 832 | OK klasse 1+ beschermd operatiegebied |
| ISO 6 | 35.200 | 8.320 | Zeer schone behandelruimten |
| ISO 7 | 352.000 | 83.200 | OK klasse 1/2, OK achtergrond klasse 1+ |
| ISO 8 | 3.520.000 | 832.000 | Algemene cleanrooms |
Beschermingsgraad: De ratio tussen ISO 5 en ISO 7 is 100:1 in deeltjesconcentratie. Dit toont de bescherming die het luchtbehandelingssysteem biedt aan het operatieveld.
Meetprotocol volgens ISO 14644-1
- Meetapparatuur: Lasergebaseerde deeltjesteller, meet deeltjes in range 0,1-5,0 micrometer
- Aantal meetpunten: Minimaal de wortel van het oppervlak in m2 (voor 100 m2: minimaal 10 meetpunten)
- Delay-tijd: Operator verlaat ruimte of staat stil om niet als verstorende factor te werken
- Meethoogte: Werkplateau-hoogte (voor OK: ongeveer 1,2 meter)
- Omgevingscondities: Temperatuur 18-22 graden Celsius voor operatiekamers
Validatiecondities (drie toestanden)
- As built: Cleanroom compleet gebouwd maar niet uitgerust, geen personeel
- At rest: Volledig uitgerust en operationeel, maar geen personeel aanwezig
- In operation: Normale werkomstandigheden met personeel
Voor operatiekamers wordt meestal "at rest" classificatie gebruikt als basis, met monitoring "in operation" voor validatie.
Periodieke herclassificatie
Volgens ISO 14644-2:2015 moet periodieke classificatietest jaarlijks worden uitgevoerd. Deze frequentie kan worden verlengd op basis van risico-assessment, omvang monitoringsysteem, en consistente data binnen acceptatielimieten.
Legionellapreventie in zorggebouwen
Hoewel legionella primair een waterprobleem is, bestaat er indirecte koppeling met ventilatiesystemen via koeltorens en luchtbevochtigingssystemen. Zorginstellingen worden volgens de Drinkwaterwet geclassificeerd als prioritaire leidingwaterinstallaties met wettelijk verplichte maatregelen.
Prioritaire locaties met verhoogd risico
- Ziekenhuizen
- Verpleeghuizen en zorginstellingen
- Gebouwen met logiesfunctie (hotels, pensions)
- Badinrichtingen (zwembaden, sauna's)
Waarom verhoogd risico? Kwetsbare populaties (patienten met verminderde immuniteit), aerosol-producerende tappunten (douches, spoelapparatuur), complexe leidingsystemen met lange stilstand-periodes.
Wettelijke verplichtingen
- Legionellarisicoanalyse conform BRL 6010 door gecertificeerd bedrijf
- Legionellabeheersplan met periodieke controles en onderhoud
- Halfjaarlijkse watermonsters (2x per jaar) door geaccrediteerde organisatie (NEN 11731)
- Temperatuurcontroles: koud onder 25 graden Celsius, warm boven 60 graden Celsius
- Spoelprotocollen voor weinig gebruikte tappunten
- Logboek-bijhouding verplicht
Normen en meldplicht
- Actienorm: 100 kve/l (kolonievormende eenheden per liter). Bij overschrijding: maatregelen nemen.
- Meldingsplicht bij meer dan 1.000 kve/l: Binnen 48 uur melden aan Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)
Procedure bij overschrijding meer dan 1.000 kve/l:
- Betrokken tappunten onmiddellijk sluiten
- Binnen 48 uur melden aan ILT (www.ilent.nl)
- ILT stuurt melding door naar GGD in betreffende regio
- Onderzoek naar oorzaak starten
- Corrigerende maatregelen nemen (thermische desinfectie, chloorbehandeling)
- Hertesten tot onder 100 kve/l
Niet-naleving: Bij niet-melden van overschrijding is instelling in overtreding van de Drinkwaterwet en kunnen handhavingsmaatregelen volgen.
Koppeling met ventilatiesystemen
- Koeltorens (natte koeling): Kunnen aerosolen met legionella verspreiden via ventilatiesystemen. Concentraties boven 1.000.000 kve/l worden beschouwd als potentieel risico voor uitbraken.
- Luchtbevochtigers: Potentiele bron indien niet goed onderhouden
- Directe ventilatie: Legionella verspreidt zich niet door normale lucht, alleen via aerosolen uit waterbronnen
Praktijkvoorbeelden: waarom dit zo serieus is
De consequenties van gebrekkige luchtbehandeling en legionellapreventie zijn niet theoretisch. Nederlandse zorginstellingen hebben meerdere ernstige incidenten meegemaakt.
Legionellaramp Westfriese Flora (1999)
De ernstigste legionella-uitbraak in Nederlandse geschiedenis.
- 32 doden
- 206 ernstig zieken met permanente gezondheidsproblemen
- 318 gevallen gerapporteerd aan RIVM
Bron: Onbehandelde whirlpools/bubbelbaden gebruikt als decoratie op bloemententoonstelling. Deze produceerden aerosolen met hoge legionella-concentratie.
Lessen: Belang van vroege diagnostiek, noodzaak snelle bronopsporing bij cluster-signalen, risico's van decoratieve waterinstallaties.
Amsterdam koeltoren-uitbraken (2006, 2021)
Twee significante legionella-uitbraken door natte koeltorens:
- 2006: 31 patienten. Bron: koeltoren Postgebouw Centraal Station. Legionella-concentratie: 1.000.000 tot 10.000.000 kve/l.
- 2021: 19 patienten. Bron bevestigd via genotypische match tussen klinische isolaten en koeltoren-legionella.
Les: De koppeling tussen koeltorens en ventilatiesystemen maakt deze tot significant risicopunt.
Maasstad Ziekenhuis Klebsiella Oxa-48 (2011)
Hoewel niet direct ventilatie-gerelateerd, toont deze uitbraak het belang van infectiepreventie:
- Meer dan 100 personen besmet (dragers en symptomatisch)
- Circa 4.000 personen gescreend
- Verspreiding speelde maanden zonder effectieve maatregelen
Belangrijk inzicht: Bij monsterafname in kamers van patienten bleek geen enkel omgevingsmonster positief. Technisch-hygienisch onderzoek toonde aan dat bacterien zich niet door de lucht konden verspreiden. Transmissie gebeurde via contact, niet via ventilatie. Dit benadrukt het belang van correct isolatietype per ziekteverwekker.
IGJ handhaving: consequenties van non-compliance
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft verschillende handhavingsmiddelen bij non-compliance met ventilatie- en infectiepreventiemaatregelen. Geconstateerde overtredingen omvatten slechte luchtventilatie in behandelkamers, onvoldoende isolatiefaciliteiten, en gebrekkige registratie onderhoud ventilatiesystemen.
1. Aanwijzing
Bij onvoldoende naleving van Wkkgz-eisen: verplichting tot treffen verbetermaatregelen met gestelde termijn voor herstel.
2. Bevel
Bij directe gevaarlijke situatie (veiligheid/gezondheid patient): onmiddellijke actie vereist, kan niet wachten op naleving aanwijzing.
3. Last onder dwangsom
Indien geen gehoor gegeven aan aanwijzing/bevel: financiele boete per week/dag non-compliance, cumulatief tot maximum.
4. Last onder bestuursdwang
IGJ laat maatregelen zelf uitvoeren op kosten zorgaanbieder.
5. Sluiting
Bij extreme gevallen: tijdelijke sluiting operatieafdeling of volledige zorginstelling mogelijk. Publicatie op IGJ-website (reputatieschade).
6. Verscherpt toezicht
Zorginstelling komt onder intensievere controle: frequentere inspecties, verplichte verbeterplannen, voortgangsrapportages.
Financiele impact non-compliance
Directe kosten
- Dwangsommen (variabel, cumulatief)
- Kosten herstelmaatregelen (noodfiltervervanging, spoedvalidatie)
- Externe expertise inhuren
- Extra bemonstering en analyses
Indirecte kosten
- OK-sluiting: Omzetderving 5.000 tot 15.000 euro per OK per dag
- Uitgestelde operaties: schadeclaims patienten mogelijk
- Reputatieschade door IGJ-publicatie
- Verzekeringspremies kunnen stijgen
- Personele capaciteit voor hersteltraject
Onze werkwijze in de zorg: 6 stappen
Werken in een zorginstelling vraagt om een andere aanpak dan bij een kantoor of school. Patienten kunnen niet worden verplaatst, apparatuur mag niet worden verstoord, en hygiene heeft absolute prioriteit. Onze werkwijze is daarop afgestemd.
Vooroverleg met infectiepreventie
Voordat wij ook maar een monteur sturen, hebben wij overleg met jouw afdeling infectiepreventie of hygiene en infectiepreventie (HIP). Samen bespreken we:
- Welke ruimtes prioriteit hebben
- Welke protocollen gelden (isolatie, OK-planning)
- Welke tijdstippen mogelijk zijn (nacht, weekend, geplande OK-stops)
- Wie de contactpersoon is tijdens werkzaamheden
- Hoe communicatie verloopt bij afwijkingen
Dit overleg voorkomt verrassingen en zorgt dat iedereen op dezelfde lijn zit.
Hygieneprotocol volgen
Onze monteurs volgen jouw hygieneprotocollen strikt. Dit is niet onderhandelbaar. Concreet betekent dit:
- Handhygiene bij betreden en verlaten van ruimtes
- Beschermende kleding waar vereist (schort, mondkapje, handschoenen)
- Schone schoenen of overschoenen
- Gereedschap en materiaal ontsmet voor gebruik
- Afval scheiden en afvoeren volgens protocol
- Geen werkzaamheden bij ziekteverschijnselen
Al onze monteurs zijn getraind in zorghygiene en hebben een geldige VOG (Verklaring Omtrent Gedrag).
Minimale verstoring zorgprocessen
Een ziekenhuis staat nooit stil. OK's draaien, patienten worden verzorgd, artsen consulteren. Wij passen ons aan, niet andersom:
- Compartimenteren: we werken ruimte voor ruimte, niet alles tegelijk
- Tijdsblokken: werkzaamheden in overeenstemming met OK-planning
- Directe lijn met afdelingshoofden voor ad-hoc wijzigingen
- Stille apparatuur waar mogelijk (geen overlast voor patienten)
- Opruimen tijdens het werk, niet alleen achteraf
Ons doel is dat patienten en medewerkers zo min mogelijk merken dat wij er zijn.
Nachtwerk en weekendwerk
Sommige ruimtes kunnen overdag niet worden behandeld. OK's zijn in gebruik, de IC is vol, de poli draait. Dan werken wij 's nachts of in het weekend:
- Nachtploegen beschikbaar (22:00 tot 06:00)
- Weekendwerk op zaterdag en zondag
- Gepland tijdens geplande OK-stops of vakantieperiodes
- 24/7 bereikbaarheid bij spoedonderhoud
Nachtwerk en weekendwerk brengen een toeslag met zich mee, maar dat is vaak goedkoper dan productieverlies overdag.
Validatiemetingen na onderhoud
Onderhoud is pas compleet als bewezen is dat het systeem naar behoren werkt. Na elke onderhoudsbeurt voeren wij validatiemetingen uit:
- Drukverschilmeting tussen ruimtes (minimaal 5 Pascal voor OK's en isolatiekamers)
- Luchtsnelheidsmeting bij roosters en in kanalen
- Temperatuur- en vochtigheidsmeting (18-22 graden Celsius voor OK's)
- Deeltjestelling in kritieke ruimtes (ISO-klasse verificatie)
- HEPA-integriteitstest na filtervervanging (DOP/PAO methode)
- Hersteltijdmeting (100-voudige reductie binnen 3 minuten voor beschermd gebied)
Pas als alle metingen voldoen, tekenen wij af en geven wij de ruimte vrij voor gebruik.
Documentatie voor audits
Na afloop ontvang je complete documentatie die voldoet aan WIP-richtlijnen en geschikt is voor IGJ-inspecties en accreditatieaudits:
- Gedetailleerd werkrapport per ruimte
- Foto's van voor en na (waar relevant)
- Meetrapporten met alle validatiegegevens
- Lijst van vervangen onderdelen met specificaties en serienummers
- HEPA-filter certificaten met individuele testuitslagen
- Aanbevelingen voor vervolgonderhoud
- Certificaat van uitgevoerd onderhoud
Wij archiveren alle documentatie digitaal en stellen deze op verzoek beschikbaar. Je bent altijd audit-proof.
Onze expertise per type zorginstelling
Elke zorginstelling is anders. Een academisch ziekenhuis heeft andere uitdagingen dan een verpleeghuis. Wij hebben ervaring met alle typen en passen onze aanpak aan.
Ziekenhuizen
Complete luchtbehandeling voor alle afdelingen, van OK's tot keuken, van farmaceutische bereiding tot mortuarium.
- WIP-compliant onderhoud OK's en IC's
- HEPA H13/H14 filtratie en lektesten
- ISO 14644 cleanroom validatie
- 24/7 storingsdienst
- Meerjarencontracten met vaste prijzen
Verpleeghuizen
Focus op comfort en infectiepreventie voor kwetsbare ouderen. Speciale aandacht voor CO2-sturing bij lage activiteit.
- Gekalibreerde CO2-gestuurde ventilatie
- Thermisch comfort (21-24 graden Celsius)
- Geluidsarme systemen
- Legionellapreventie (halfjaarlijkse monitoring)
- Onderhoud tijdens rustige momenten
Huisartsenpraktijken
Betaalbaar onderhoud voor kleinere praktijken, met aandacht voor patientcomfort en ARBO-eisen.
- Jaarlijks onderhoud all-in
- Filtervervanging
- CO2-monitoring advies (onder 800 ppm)
- Koeling voor zomermaanden
- Flexibele planning buiten spreekuren
Tandartspraktijken
Speciale expertise in aerosol-afzuiging. Tandheelkundige behandelingen genereren aerosolen die hygienerisico's vormen.
- Aerosol-afzuiging en -filtratie
- Extra-orale afzuigarmen
- HEPA/ULPA-filtratie voor virussen
- Gecombineerd onderhoud ventilatie en afzuiging
- Certificaat voor hygieneaudit
Klinieken en poliklinieken
Van oogklinieken tot fertiliteitsklinken, van sportgeneeskunde tot plastische chirurgie. Elke specialisatie heeft specifieke eisen.
- Cleanroom onderhoud waar nodig
- Flexibele planning rond operaties
- Documentatie voor keurmerk-inspecties
- Advies over systeemverbeteringen
- Storingsdienst voor kritieke momenten
Laboratoria en apotheken
Speciale expertise in cleanrooms, afzuigkasten en veiligheidswerkkasten. Van ziekenhuisapotheek tot analyselaboratorium.
- ISO 14644 cleanroom validatie
- Afzuigkast en veiligheidswerkbank testen
- GAP-kast onderhoud
- ATEX-gekwalificeerd personeel (explosieveilig)
- Farmaceutische documentatie (GMP-compliance)
Waarom Mr. Ventilatie voor de zorg?
Frisse Scholen expertise
RVS/SUVIS subsidie begeleiding
CO2-monitoring advies
Minimale verstoring lestijden
Landelijke dekking
Alle monteurs hebben VOG en zijn getraind in zorghygiene
Complete documentatie voor audits en accreditatie
Landelijke dekking, lokale aanwezigheid
Flexibele planning: nacht, weekend, vakanties
Kosten en contractvormen
De kosten voor ventilatie-onderhoud in zorginstellingen varieren sterk. Een klein huisartsenpraktijk is niet te vergelijken met een academisch ziekenhuis. Wij bieden daarom maatwerk, geen standaardpakketten.
Onderhoudscontract
Jaarlijks gepland onderhoud met vaste prijzen. Inclusief filtervervanging, inspectie en kleine reparaties. Storingsdienst met voorrang.
Vanaf 2.500 euro/jaar voor kleine praktijken
Validatiecontract
Periodieke validatiemetingen volgens WIP-richtlijnen. Ideaal als onderhoud door eigen dienst wordt uitgevoerd maar validatie extern moet.
Vanaf 750 euro/jaar per OK
Volledig ontzorgd
Alles in een. Onderhoud, validatie, 24/7 storingsdienst, filtervoorraad, documentatiebeheer. Je hoeft nergens aan te denken.
Op maat, offerte op aanvraag
Alle contracten zijn meerjarig beschikbaar (2-5 jaar) met prijszekerheid. Neem contact op voor een offerte op maat.
Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet het ventilatiesysteem in een OK worden onderhouden?
Volgens WIP-richtlijnen en het IGJ toetsingskader is minimaal jaarlijks validatie vereist, met 3x per jaar interne procesaudit. HEPA-integriteitstest elke 6 maanden voor ISO 1-5 zones (OK klasse 1+). In de praktijk adviseren wij kwartaalinspecties voor OK's met hoge gebruiksintensiteit. HEPA-filters worden vervangen op basis van drukverschilmeting (bij 450-500 Pa), niet op kalender.
Kunnen jullie werken terwijl de OK in gebruik is?
Nee, nooit. Alle werkzaamheden aan OK-ventilatie vinden plaats buiten operatietijden. Meestal 's nachts, in weekenden, of tijdens geplande OK-stops. Wij stemmen de planning nauwkeurig af met jouw OK-coordinator.
Wat is het verschil tussen OK klasse 1, 1+ en 2?
Klasse 1+ (ultraschone OK) is voor hoogrisico ingrepen zoals gewrichtsvervanging: ISO 5 in operatiegebied, 20 ACH, hersteltijd 3 minuten. Klasse 1 is standaard OK: ISO 7, 20 ACH. Klasse 2 is voor minder complexe ingrepen: ISO 7, minimaal 6 ACH. Alle klassen vereisen HEPA H13 filtratie en minimaal 5 Pascal overdruk.
Wat gebeurt er als er tijdens onderhoud een storing elders optreedt?
Onze onderhoudsploeg blijft ter plaatse, maar wij hebben een aparte storingsdienst die parallel kan uitrukken. Bij kritieke storingen in kritieke ruimtes heeft noodherstel altijd prioriteit boven gepland onderhoud.
Leveren jullie ook de HEPA-filters?
Ja, wij leveren alle gangbare HEPA-filters (H13 en H14) van gerenommeerde fabrikanten. Filters worden geleverd met fabriekscertificaat (individueel serienummer en testrapport) en worden na installatie getest op integriteit via DOP/PAO methode. Wij kunnen ook filtervoorraad bij jou op locatie beheren.
Wat is de hersteltijd en waarom is die belangrijk?
De hersteltijd meet hoe snel de luchtkwaliteit terugkeert naar specificatie na verstoring (bijvoorbeeld deuropening). Voor OK klasse 1+ moet het beschermde operatiegebied binnen 3 minuten een 100-voudige reductie in deeltjesconcentratie bereiken. De gehele OK moet binnen 20 minuten herstellen. Dit is cruciaal voor patientveiligheid tussen operaties.
Hoe snel kunnen jullie er zijn bij een storing?
Met een onderhoudscontract garanderen wij responstijd. Standaard is 4 uur op werkdagen, premium is 2 uur 24/7. Zonder contract is responstijd afhankelijk van beschikbaarheid, maar wij doen ons uiterste best bij kritieke situaties.
Zijn jullie monteurs gecertificeerd voor werken in de zorg?
Al onze monteurs die in zorginstellingen werken hebben een VOG (Verklaring Omtrent Gedrag), zijn getraind in zorghygiene, en kennen de WIP-richtlijnen. Zij werken volgens jouw huisprotocollen en zijn gewend aan de specifieke eisen van zorgomgevingen.
Wat als een meting niet voldoet na onderhoud?
Dan geven wij de ruimte niet vrij en zoeken wij de oorzaak. Vaak zijn het kleine zaken: een afdichting die niet goed sluit, een klep die verkeerd staat, lekkage aan filterframe. Wij lossen het ter plaatse op en meten opnieuw. Pas bij akkoord tekenen wij af. Dit is onderdeel van onze service, geen meerkosten.
Kunnen jullie helpen bij IGJ-inspecties of accreditatieaudits?
Wij leveren de documentatie die je nodig hebt: validatierapporten, onderhoudslogs, HEPA-certificaten met serienummers, procesaudit-verslagen. Indien gewenst kunnen onze specialisten aanwezig zijn tijdens audits om technische vragen te beantwoorden. Dit kan veel stress wegnemen.
Wat zijn de legionella meldingsregels voor zorginstellingen?
Zorginstellingen zijn prioritaire locaties onder de Drinkwaterwet. Bij overschrijding van 1.000 kve/l moet je binnen 48 uur melden aan ILT. Betrokken tappunten moeten direct worden gesloten. Halfjaarlijkse watermonsters zijn verplicht. Niet-melden kan leiden tot handhavingsmaatregelen.
Wat riskeert mijn instelling bij non-compliance?
IGJ kan aanwijzingen geven, bevelen bij direct gevaar, dwangsommen opleggen, en in extreme gevallen afdelingen of de hele instelling sluiten. OK-sluiting kost 5.000 tot 15.000 euro per dag aan omzetderving. Daarnaast komt publicatie op de IGJ-website met bijbehorende reputatieschade.
Bespreken wat wij kunnen betekenen?
Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek over ventilatie-onderhoud in jouw zorginstelling. Wij denken mee over planning, protocollen en kosten.