Ventilatie in de Keuken
De keuken is het hart van het huis, maar ook de grootste uitdaging voor je ventilatiesysteem. Koken produceert dampen, geuren, vet en vocht in enorme hoeveelheden. Een gemiddelde bakbeurt met de wok? Die brengt binnen enkele minuten de luchtkwaliteit in je hele woning omlaag.
Ventilatievereisten voor de Keuken
Het Bouwbesluit stelt hogere eisen aan keukenventilatie dan aan enige andere ruimte. Voor een keuken met kooktoestel geldt een minimale capaciteit van 21 dm3/s, oftewel 75,6 m3/h. Bij een open keuken die overloopt in de woonkamer is de eis 1 dm3/s per m2, met een minimum van 21 dm3/s.
Waarom zo hoog? Koken produceert niet alleen geuren en dampen, maar ook verbrandingsproducten, vocht en fijnstof. Zonder adequate afvoer slaan vet en vocht neer op muren, plafonds en keukenkastjes. De geuren verspreiden zich naar slaapkamers en woonkamer.
Berekening afzuigcapaciteit
| Keukentype | Berekening | Minimale capaciteit |
|---|---|---|
| Gesloten keuken | Inhoud (L x B x H) x 10 | 75,6 m3/h |
| Open keuken | Minimaal 600 m3/h | 600 m3/h |
Die 600 m3/h voor open keukens is niet zomaar: door de doorstroming naar de woonkamer heb je veel meer capaciteit nodig om dampen effectief af te voeren voordat ze zich verspreiden.
Afzuigkap vs. Mechanische Ventilatie
Hier ontstaat vaak verwarring. Je hebt een afzuigkap boven je kookplaat en een mechanisch ventilatiesysteem in je huis. Hoe werken die samen?
Afzuigkap met Afvoer naar Buiten
Dit is de meest effectieve oplossing. De afzuigkap zuigt kookdampen direct op en voert ze via een kanaal naar buiten af. Er komt niets de woning in, alles gaat direct weg.
Voordelen:
- Meest effectief tegen kooklucht, vet en vocht
- Geen filters die regelmatig vervangen moeten worden (alleen vetfilter)
- Dampen en geuren worden direct afgevoerd
Nadelen:
- Vereist een afvoerkanaal naar buitenmuur of dak
- Warmteverlies in de winter, je blaast verwarmde lucht naar buiten
- Complexere installatie
Recirculatie Afzuigkap
Bij een recirculatiekap wordt de lucht gefilterd en teruggeblazen de keuken in. Een koolstoffilter vangt geuren op, een vetfilter houdt vetdeeltjes tegen.
Voordelen:
- Geen kanaal nodig, flexibel in plaatsing
- Geen warmteverlies
- Ideaal voor kookeilanden waar geen kanaal mogelijk is
Nadelen:
- Minder effectief dan afvoer naar buiten
- Filters moeten elke 3-6 maanden vervangen worden
- Vocht blijft in de woning
Filterbeheer recirculatiekap
| Filter | Vervangfrequentie | Kosten |
|---|---|---|
| Koolstoffilter | 3-6 maanden | 10-30 euro per filter |
| Vetfilter | Maandelijks reinigen | 0 euro (vaatwasser) |
Mechanische Ventilatie (MV-systeem)
Je mechanische ventilatiesysteem heeft ook een afzuigpunt in de keuken, vaak via een rooster in het plafond of de muur. Dit systeem draait 24/7 en zorgt voor basisventilatie.
Maar hier komt het cruciale punt: je afzuigkap met motor mag nooit op hetzelfde systeem als je mechanische ventilatie worden aangesloten.
Waarom Afzuigkap Niet op MV Mag
Dit is een van de meest gemaakte fouten bij keukenventilatie, met vervelende gevolgen.
Het probleem: Een afzuigkap levert 5-10 keer meer capaciteit dan je MV-systeem aankan. Als je de afzuigkap aanzet, creeer je zo'n enorme onderdruk dat de balans van je hele ventilatiesysteem wordt verstoord.
Wat er dan gebeurt:
- Lucht wordt teruggeduwd via afvoerpunten in badkamer en toilet
- Kookgeuren komen juist in andere ruimtes terecht
- Je ventilatiesysteem raakt ontregeld
- Vocht- en stankklachten in de hele woning
Wat wel mag:
- Afzuigkap zonder motor aansluiten op MV-afzuigpunt (maar capaciteit is vaak onvoldoende)
- Recirculatiekap gebruiken in combinatie met MV
- Afzuigkap met eigen afvoer naar buiten, los van MV-systeem
Veelvoorkomende Problemen bij Keukenventilatie
Geuren Verspreiden Zich door het Huis
De meest gehoorde klacht. Je bakt vis en een uur later ruik je het nog in de slaapkamer. Oorzaken:
- Onvoldoende afzuigcapaciteit: Afzuigkap te klein voor je keuken
- Afzuigkap hangt te hoog: Optimale afstand is 65-75cm boven de kookplaat
- Verstopte filters: Vetfilter verzadigd, koolstoffilter opgebruikt
- Afzuigkap smaller dan kookplaat: Dampen ontsnappen langs de zijkanten
Vetophoping in Ventilatiekanalen
Vetdeeltjes die niet door de afzuigkap worden opgevangen, hechten zich aan ventilatiekanalen en roosters. Dit vermindert de luchtstroom, verhoogt brandgevaar, en verspreidt geuren naar andere ruimtes.
Preventie:
- Vetfilter maandelijks reinigen in de vaatwasser
- Professionele kanaalreiniging om de 2-3 jaar
- Kegelfilters op ventielen om vervuiling tegen te gaan
Condensatie op Ramen en Kastjes
Als je tijdens het koken condens op je ramen ziet, is dat een teken van onvoldoende afvoer. Het vocht dat niet wordt afgevoerd, slaat neer op koude oppervlakken.
Onderhoud van je Keukenventilatie
Regelmatig onderhoud voorkomt problemen en houdt je systeem effectief.
| Onderhoudsactiviteit | Frequentie | DIY of Professional |
|---|---|---|
| Vetfilter reinigen | Maandelijks | DIY |
| Koolstoffilter vervangen | 3-6 maanden | DIY |
| Afzuigkanaal inspecteren | Jaarlijks | Professional |
| Kanalen laten reinigen | Om de 2-3 jaar | Professional |
Signalen dat onderhoud nodig is:
- Geuren blijven hangen na het koken
- Afzuigkap maakt meer lawaai dan normaal
- Vetdruppels op kookplaat of kastjes
- Condens op ramen tijdens koken
Tips voor Betere Keukenventilatie
- Zet de afzuigkap aan voordat je begint met koken: Zo bouw je alvast luchtstroom op.
- Laat de afzuigkap 15-20 minuten nalopen: Geuren en dampen blijven nog even hangen na het koken.
- Gebruik de juiste stand: Bij licht koken (koffie, ontbijt) is stand 1 voldoende. Bij bakken en wokken: hoogste stand.
- Dek pannen af: Een deksel op de pan vermindert dampen met 70%.
- Open geen raam terwijl de afzuigkap draait: Dit verstoort de luchtstroom en maakt de afzuiging minder effectief.
- Reinig het vetfilter in de vaatwasser: Op 40 graden met een scheutje ontvetter.
Afzuigkap of Mechanische Ventilatie Vervangen?
Overweeg vervanging als:
- Je afzuigkap ouder is dan 10-15 jaar
- Het geluidsniveau onacceptabel hoog is geworden
- De motor minder krachtig zuigt ondanks schone filters
- Je wilt overstappen van recirculatie naar afvoer (of andersom)
Kosten indicatie
| Systeem | Product | Installatie | Totaal |
|---|---|---|---|
| Basis afzuigkap afvoer | 100-300 euro | 150-300 euro | 250-600 euro |
| Inbouw afzuigkap afvoer | 300-800 euro | 200-400 euro | 500-1.200 euro |
| Recirculatiekap | 100-250 euro | 100-200 euro | 200-450 euro |
Ventilatie in je keuken verbeteren?
Onze monteurs helpen je graag. Plan een afspraak en wij zorgen voor optimale ventilatie.