Ventilatie maakt lawaai? Dit kun je eraan doen
Midden in de nacht word je wakker van een zacht gebrom. Of je zit overdag te werken en dat constante gezoem van de ventilatie maakt je gek. Herkenbaar? Je bent niet de enige. Lawaaioverlast van mechanische ventilatie is een van de meest voorkomende klachten bij huiseigenaren.
Wij begrijpen dat een lawaaiige ventilatie meer is dan alleen een irritatie. Het tast je woongenot aan en kan zelfs je gezondheid beinvloeden door verstoorde slaap en verhoogde stress. Maar het goede nieuws: in veel gevallen is het probleem eenvoudig op te lossen. Soms is een grondige reiniging al voldoende om het geluidsniveau drastisch te verlagen.
In dit artikel leggen we uit welke geluiden normaal zijn, welke wijzen op een probleem en wat de beste oplossing is voor jouw situatie.
Welk geluid is normaal, welk geluid is problematisch?
Niet elk geluid uit je ventilatie is een probleem. Een goed functionerend ventilatiesysteem maakt altijd enig geluid. De vraag is: wanneer is dat geluid acceptabel en wanneer moet je actie ondernemen?
Normale geluidsniveaus
Volgens de Nederlandse normen mag een ventilatiesysteem in woningen de volgende geluidsniveaus produceren:
- Lage stand: maximaal 40 dB, vergelijkbaar met een fluistertoon
- Hoge stand: 50 tot 60 dB, vergelijkbaar met een normaal gesprek
Ter vergelijking: een koelkast produceert ongeveer 35 tot 45 dB, een wasmachine op centrifuge 70 tot 75 dB.
Wanneer is het te luid?
Als je ventilatie meer dan 65 dB produceert, is er vrijwel zeker iets mis. Maar ook bij lagere geluidsniveaus kan er een probleem zijn. Let op deze signalen:
- Het geluid is de afgelopen maanden toegenomen
- Je hoort nieuwe geluiden die er eerder niet waren
- Het geluid verandert afhankelijk van de windrichting
- De ventilatie maakt intermitterend lawaai dat komt en gaat
- Je wordt 's nachts wakker van het geluid
Slaapverstoring door ventilatie
Het RIVM stelt dat geluidsniveaus boven 45 dB de slaapkwaliteit verstoren. En een verstoorde nachtrust heeft verstrekkende gevolgen: verhoogde stresshormonen, concentratieproblemen overdag en op de lange termijn zelfs gezondheidsklachten. Vooral voor kinderen is dit problematisch, omdat zij meer slaap nodig hebben voor hun ontwikkeling.
Oorzaken van lawaaioverlast
Er zijn verschillende oorzaken waarom je ventilatie plotseling of geleidelijk meer lawaai kan gaan maken. Het identificeren van de juiste oorzaak bepaalt welke oplossing het beste werkt.
1. Vuile waaier (ventilatorbladen)
Dit is veruit de meest voorkomende oorzaak van ventilatie-lawaai. Op de waaierbladen van de ventilator hoopt zich in de loop der jaren stof en vet op. Dit zorgt voor onbalans, waardoor de waaier niet meer soepel draait. Het resultaat: een brommend of zoekend geluid dat steeds erger wordt.
Het goede nieuws: dit probleem is vrijwel altijd op te lossen met een professionele reiniging. Na het reinigen van de waaier en de rest van de box verdwijnt het geluid vaak direct.
2. Slijtage van de lagers
De motor van je ventilatiebox bevat lagers die zorgen voor een soepele draaiing. Na jaren van gebruik kunnen deze lagers slijten, wat resulteert in een hoog, piepend of krakend geluid. Dit geluid wordt meestal erger naarmate de ventilatie langer draait.
Helaas is lagerslijtage niet op te lossen met reiniging. De lagers of de complete motor moet worden vervangen. Dit is duurder dan reiniging, maar vaak nog steeds voordeliger dan een complete nieuwe ventilatiebox.
3. Trillingen van de unit
Een ventilatiebox die niet goed is bevestigd of waarvan de trillingdempers zijn versleten, kan resoneren met de omgeving. Dit veroorzaakt een laag, brommend geluid dat door muren en plafonds kan worden versterkt.
De oplossing: betere beugeling of het plaatsen van nieuwe trillingdempers. Soms helpt het ook om de box op een ander materiaal te plaatsen dat trillingen absorbeert.
4. Weerstand in de kanalen
Als er te veel weerstand zit in de ventilatiekanalen, moet de ventilator harder werken om dezelfde hoeveelheid lucht te verplaatsen. Dit kan ontstaan door verstopte kanalen, te kleine kanaaldoorsnede of te scherpe bochten in het leidingwerk.
Een professionele reiniging van de kanalen kan de weerstand verminderen. Bij structurele problemen met het kanaalwerk is een aanpassing van de installatie nodig.
5. Verkeerde instellingen
Soms staat de ventilatie simpelweg te hoog ingesteld voor wat nodig is. Of de automatische regeling functioneert niet goed, waardoor de box onnodig op hoge toeren draait. Controleer of de stand overeenkomt met wat je hebt ingesteld.
6. Te smalle kanalen (installatiefouten)
Bij sommige woningen zijn de ventilatiekanalen te smal gedimensioneerd voor de capaciteit van de box. Dit veroorzaakt een fluittoon of windgeluid bij hogere standen. Helaas is dit een installatiefout die lastig op te lossen is zonder aanpassingen aan het kanaalwerk.
Welk geluid wijst op welk probleem?
Net als bij stankoverlast kun je aan het type geluid vaak afleiden wat de oorzaak is:
Brommend of zoemend: Meestal een vuile waaier of trillingen van de unit. Begint vaak geleidelijk en wordt erger.
Piepend of krakend: Wijst op slijtage van de lagers. Wordt erger naarmate de ventilatie langer draait.
Fluitend of windgeluid: Weerstand in de kanalen of te smalle doorsnede. Vaak alleen hoorbaar bij hogere standen.
Klikkend of tikkend: Kan wijzen op losse onderdelen of een object in de kanalen.
Resonerend basgeluid: Trillingen die worden versterkt door de constructie. Vaak 's nachts beter hoorbaar doordat achtergrondgeluiden wegvallen.
Wanneer is lawaai urgent?
Niet elk geluid vereist directe actie, maar in sommige gevallen is snel handelen wel verstandig.
Actie binnen een week:
- Piepend geluid dat wijst op lagerslijtage, dit kan leiden tot motorschade
- Slaapverstoring bij huisgenoten
- Geluid dat plotseling veel luider is geworden
Actie binnen een maand:
- Geleidelijk toenemend bromgeluid
- Fluitgeluid bij hogere standen
- Trillingen die irritatie veroorzaken
Vervangen vs. repareren
De vraag die veel mensen zich stellen: wanneer laat ik repareren en wanneer vervang ik de hele box?
Repareren loont bij:
- Vuile waaier: reiniging kost EUR 199
- Trillingen: nieuwe dempers of beugeling kost EUR 200 tot 350
- Verstopte kanalen: reiniging kost EUR 199
Vervangen is verstandiger bij:
- Versleten lagers in een oude box, lager plus arbeid kost EUR 400 tot 800
- Box ouder dan 15 jaar met meerdere problemen
- Motorschade of elektrische problemen
Een nieuwe ventilatiebox kost tussen de EUR 600 en EUR 1.500 inclusief installatie. Als je box ouder is dan 12 tot 15 jaar en reparatiekosten boven de EUR 500 uitkomen, is vervanging vaak de verstandigere keuze.
De oplossing: reiniging als eerste stap
In veel gevallen is professionele reiniging de meest kosteneffectieve oplossing voor ventilatie-lawaai. Dit is wat wij doen:
Inspectie en diagnose
We beginnen met het vaststellen van de exacte oorzaak. Is het vuil, slijtage of een installatieprobleem? Deze diagnose bepaalt de beste aanpak.
Reiniging van de waaier en box
De ventilatorwaaier wordt grondig gereinigd van alle opgehoopt stof en vet. Ook de rest van de box, inclusief de motor-omgeving, wordt schoongemaakt. Na reiniging draait de waaier weer in balans, wat direct hoorbaar verschil maakt.
Kanalen reinigen
Verstopte of vervuilde kanalen verhogen de weerstand en daarmee het geluidsniveau. We reinigen alle aangesloten kanalen voor een optimale luchtdoorvoer.
Controle en advies
Na de reiniging controleren we het geluidsniveau en geven we advies. Als het probleem niet oplosbaar is met reiniging, geven we een eerlijk advies over reparatie of vervanging.
Wat kost dit?
- Mechanische ventilatie reinigen: EUR 199 all-in
- WTW reinigen: EUR 249 all-in
Dit is inclusief reiniging van box, waaier en kanalen. Na reiniging kun je direct beoordelen of het geluidsprobleem is opgelost, of dat verdere actie nodig is.
Voorkomen in de toekomst
Met goed onderhoud voorkom je dat geluidsproblemen ontstaan of terugkeren:
Regelmatig filters vervangen
Vuile filters verhogen de weerstand, waardoor de motor harder moet werken. Vervang filters elke 3 tot 6 maanden.
Periodieke reiniging
Laat je ventilatiesysteem elke 3 tot 5 jaar professioneel reinigen. Dit voorkomt ophoping van vuil op de waaier en in de kanalen.
Let op veranderingen
Neem toe- of afnemend geluid serieus. Vroegtijdig ingrijpen voorkomt grotere schade.
Controleer de bevestiging
Controleer periodiek of de ventilatiebox stevig bevestigd zit en niet trilt tegen de bevestigingspunten.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf de ventilatiebox schoonmaken?
Je kunt zelf de filters en roosters schoonmaken. Maar voor het reinigen van de waaier en motor heb je de box uit elkaar nodig, en dat vereist kennis van het systeem. Bovendien kun je bij verkeerde montage meer schade veroorzaken. Wij adviseren om de diepere reiniging aan een professional over te laten.
Hoeveel decibel mag mijn ventilatie maken?
De Nederlandse norm schrijft maximaal 30 dB voor in de nacht voor verblijfsruimten. In de praktijk produceren de meeste ventilatieboxen op lage stand tussen de 25 en 40 dB. Boven de 45 dB 's nachts is slaapverstoring waarschijnlijk.
Helpt een geluidsdemper?
Een geluidsdemper kan effectief zijn bij fluitgeluiden uit de kanalen, maar lost problemen met de motor of waaier niet op. Eerst de oorzaak vaststellen, dan de juiste oplossing kiezen.
Hoe weet ik of mijn lagers versleten zijn?
Versleten lagers produceren meestal een hoog piepend of krakend geluid dat erger wordt naarmate de ventilatie langer draait. Als het geluid na opwarmen van de motor juist minder wordt, wijst dit eerder op lagerproblemen.
Moet ik mijn oude ventilatiebox vervangen?
Niet per definitie. Een goed onderhouden ventilatiebox kan 15 tot 20 jaar meegaan. Maar als je box ouder is dan 12 jaar en meerdere problemen vertoont, is vervanging door een energiezuiniger model vaak voordeliger op de lange termijn.
Gek van het lawaai?
Een lawaaiige ventilatie hoeft niet. In veel gevallen is een professionele reiniging al voldoende om het geluid drastisch te verminderen. Onze monteurs stellen de oorzaak vast en lossen het op.