Tocht uit je ventilatie? Dit kun je eraan doen
Het is hartje winter en je zit met een deken op de bank omdat er een constante koude luchtstroom uit je ventilatieroosters komt. Of je zit aan tafel te eten en voelt steeds die onaangename tocht in je nek. Herkenbaar? Dan heb je waarschijnlijk een Systeem C ventilatiesysteem.
We begrijpen hoe vervelend dit is. Je zet de verwarming hoger, maar die koude luchtstroom blijft. Je plakt de roosters af, maar dan krijg je vochtproblemen. Het voelt alsof je moet kiezen tussen comfort en gezonde lucht. Maar dat hoeft niet.
In dit artikel leggen we uit waarom je ventilatie tocht veroorzaakt, wat het verschil is tussen systeem C en D, hoe dit je energierekening beinvloedt en welke oplossingen er zijn.
Oorzaken van tocht uit ventilatie
Tocht uit je ventilatie kan verschillende oorzaken hebben. De meest voorkomende hangt samen met het type ventilatiesysteem dat je hebt.
Het fundamentele verschil: Systeem C vs. Systeem D
De belangrijkste oorzaak van tochtklachten ligt in het type ventilatiesysteem:
Systeem C (mechanische afzuiging)
Bij systeem C wordt lucht mechanisch afgezogen uit badkamer, keuken en toilet. Verse lucht komt via roosters in gevels en ramen naar binnen. Dit betekent dat in de winter ijskoude buitenlucht direct je woning binnenkomt. Zonder voorverwarming, zonder filter. Ongeveer 35 procent van de huishoudens met systeem C klaagt over tocht bij windsnelheden boven 40 kilometer per uur.
Systeem D (WTW - balansventilatie)
Bij systeem D wordt zowel de afvoer als de aanvoer mechanisch geregeld. De afgezogen warme binnenlucht verwarmt via een warmtewisselaar de koude buitenlucht voor deze naar binnen komt. Hierdoor komt lucht van rond de 18 graden binnen in plaats van lucht van 0 graden. Minder dan 2 procent van de gebruikers van systeem D klaagt over tocht.
Andere oorzaken van tochtklachten
Naast het systeemtype zijn er andere mogelijke oorzaken:
Ongebalanceerd systeem
Als je ventilatiesysteem niet goed is ingeregeld, kan er te veel lucht worden afgezogen ten opzichte van wat er binnenkomt. Dit creëert onderdruk, waardoor koude lucht door kieren en roosters naar binnen wordt gezogen.
Kapotte of verkeerd ingestelde kleppen
De kleppen in je ventilatieroosters regelen hoeveel lucht er doorkomt. Als deze kapot zijn of verkeerd staan ingesteld, kan er te veel koude lucht binnenkomen.
Verkeerde roosterkeuze
Niet alle ventilatieroosters zijn gelijk. Sommige roosters hebben een zelfregelend mechanisme dat de opening aanpast aan de winddruk. Oudere of goedkopere roosters hebben dit niet, waardoor je bij harde wind veel meer tocht ervaart.
Verstopte kanalen of filters
Als sommige kanalen verstopt zijn, moet de lucht via andere kanalen naar binnen. Dit kan lokaal voor verhoogde luchtstroom en tocht zorgen.
De impact op je energierekening
Tocht is niet alleen vervelend, het kost je ook geld. Veel geld zelfs.
Winter (oktober tot maart)
In de wintermaanden komt via systeem C onverwarmde buitenlucht naar binnen. Je verwarming moet die lucht opwarmen, wat extra gas of elektriciteit kost. De meerkosten worden geschat op EUR 180 tot EUR 360 per winter, afhankelijk van je woninggrootte en isolatieniveau.
Zomer (mei tot september)
In de zomer werkt het omgekeerd. Warme buitenlucht komt naar binnen terwijl je probeert je woning koel te houden. Als je airconditioning hebt, kost dit extra koeling. Geschatte meerkosten: EUR 125 tot EUR 225 per zomerseizoen.
Jaarlijkse impact
Opgeteld kan een systeem C je tot EUR 305 tot EUR 585 per jaar extra kosten aan energie vergeleken met een systeem D met warmteterugwinning. Over 10 jaar is dat EUR 3.000 tot EUR 5.850, zonder rekening te houden met stijgende energieprijzen.
De oplossingen
Afhankelijk van je situatie zijn er verschillende oplossingen voor tochtproblemen.
Oplossing 1: Systeem inregelen
Soms is het systeem simpelweg niet goed ingeregeld. Een vakman kan de balans tussen afvoer en aanvoer optimaliseren en de kleppen in de roosters correct instellen. Dit kan het tochtprobleem al aanzienlijk verminderen.
Kosten: EUR 150 tot EUR 250
Effectiviteit: Vermindert tocht, maar lost het fundamentele probleem van koude luchtaanvoer bij systeem C niet op.
Oplossing 2: Zelfregelende roosters plaatsen
Moderne zelfregelende roosters passen hun opening automatisch aan de winddruk aan. Bij harde wind sluiten ze deels af, bij weinig wind openen ze verder. Dit vermindert de tochtervaring significant.
Kosten: EUR 80 tot EUR 150 voor vervanging van roosters
Effectiviteit: Goed tegen windgevoelige tocht, maar de lucht blijft koud.
Oplossing 3: Ventilatiereiniging
Verstopte kanalen of een vuile ventilatiebox kunnen leiden tot onbalans in het systeem, wat tochtklachten kan verergeren. Een professionele reiniging zorgt voor een gelijkmatige luchtverdeling.
Kosten: EUR 199 all-in
Effectiviteit: Lost het probleem op als verstopte kanalen de oorzaak zijn.
Oplossing 4: Upgrade naar systeem D (WTW)
De meest effectieve maar ook duurste oplossing is het vervangen van systeem C door een systeem D met warmteterugwinning. Hierdoor komt voorverwarmde lucht binnen en verdwijnt het tochtprobleem vrijwel volledig.
Kosten: EUR 2.000 tot EUR 3.500 inclusief installatie
Terugverdientijd: Met een besparing van EUR 400 plus per jaar op energiekosten heb je de investering binnen 5 tot 9 jaar terugverdiend. En je woont al die jaren een stuk comfortabeler.
Let op: Er zijn subsidies beschikbaar voor WTW-systemen. De ISDE-subsidie kan tot EUR 400 bijdragen als je de installatie combineert met isolatiemaatregelen.
Wanneer welke oplossing?
De beste oplossing hangt af van je situatie:
Kies voor inregelen als:
- Je pas recent tochtklachten hebt gekregen
- Je nog niet weet wat de exacte oorzaak is
- Je budget beperkt is
Kies voor nieuwe roosters als:
- Je oude roosters hebt zonder winddrukregeling
- De tocht vooral optreedt bij harde wind
- Je niet wilt investeren in een nieuw systeem
Kies voor reiniging als:
- Je systeem al jaren niet is schoongemaakt
- Je naast tocht ook andere klachten hebt zoals geur of geluid
- Je eerst wilt uitsluiten dat vervuiling het probleem is
Kies voor upgrade naar systeem D als:
- Je structureel last hebt van koude luchtstroom
- Je energierekening je zorgen baart
- Je toch al van plan bent te verbouwen of isoleren
- Je woning geschikt is voor een WTW-systeem
Voorkomen in de toekomst
Met de juiste aanpak voorkom je tochtproblemen of houd je ze beheersbaar:
Regelmatig onderhoud
Laat je ventilatiesysteem elke 3 tot 5 jaar reinigen en controleren. Een goed onderhouden systeem werkt efficienter en veroorzaakt minder problemen.
Filters tijdig vervangen
Verstopte filters kunnen de luchtbalans verstoren. Vervang filters elke 3 tot 6 maanden, of vaker als je in een stoffige omgeving woont.
Roosters niet afdichten
Het is verleidelijk om roosters af te plakken als je tocht ervaart. Maar dit verstoort de luchtbalans en kan leiden tot vochtproblemen en schimmel. Zoek liever naar een structurele oplossing.
Let op bij verbouwingen
Als je toch gaat verbouwen of isoleren, overweeg dan direct een upgrade naar systeem D. De meerkosten zijn dan relatief beperkt en je profiteert jarenlang van de voordelen.
Veelgestelde vragen
Kan ik de ventilatieroosters gewoon afsluiten in de winter?
Dat raden we sterk af. Als je de roosters afsluit, kan de vochtige binnenlucht niet weg. Dit leidt tot condensatie, schimmelvorming en een ongezond binnenklimaat. Zoek liever naar een oplossing die ventilatie en comfort combineert.
Helpt een deurstrip of tochtband?
Tochtbanden helpen tegen tocht door kieren rond deuren en ramen, maar niet tegen tocht uit ventilatieroosters. Dat is namelijk geen ongewenste luchtlekkage, maar de bedoelde luchttoevoer. De oplossing zit in het ventilatiesysteem zelf.
Hoeveel kan ik besparen met een WTW-systeem?
Met een WTW-systeem bespaar je gemiddeld EUR 250 tot EUR 310 per jaar op gas doordat de warmte uit de afgezogen lucht wordt teruggewonnen. Tel daarbij de besparing op koeling in de zomer en je komt op EUR 400 of meer per jaar. De investering van EUR 2.000 tot EUR 3.500 verdien je in 5 tot 9 jaar terug.
Is mijn woning geschikt voor systeem D?
De meeste woningen zijn geschikt voor systeem D, maar er zijn uitzonderingen. Je hebt ruimte nodig voor de WTW-unit, vaak op zolder of in een technische ruimte, en er moeten kanalen kunnen worden aangelegd voor zowel aanvoer als afvoer. Een installateur kan een haalbaarheidscheck doen.
Kan ik van de tocht af zonder groot budget?
Ja. Laat eerst je systeem inregelen en reinigen. Dit kost EUR 199 tot EUR 350 en lost in veel gevallen al een groot deel van het probleem op. Blijft de tocht? Dan kun je alsnog overwegen om te upgraden naar systeem D.
Last van tocht uit je ventilatie?
Wij helpen je graag verder. Onze monteurs komen langs, inspecteren je systeem en geven eerlijk advies. Is een reiniging voldoende? Dan regelen we dat direct. Is een upgrade verstandiger? Dan vertellen we je dat ook.