Lekkage ventilatie? Zo herken je het en los je het op
Je ontdekt een plasje water onder je ventilatiebox op zolder. Of je ziet vochtplekken rond de ventilatieroosters. Je eerste gedachte: er lekt iets. Maar is dat ook zo? In veel gevallen is wat lijkt op lekkage eigenlijk condensatie, een heel ander probleem met een hele andere oplossing.
Wij begrijpen de schrik die je krijgt als je water ziet bij je ventilatie. Water en elektriciteit gaan niet samen, en je maakt je terecht zorgen over schade aan je woning. Maar voordat je in paniek raakt, is het belangrijk om te achterhalen wat er precies aan de hand is.
In dit artikel leggen we uit hoe je condensatie onderscheidt van echte lekkage, waar lekken kunnen ontstaan, wat de gevolgen zijn en wanneer je direct actie moet ondernemen.
Condensatie vs. echte lekkage: het verschil
Het onderscheid tussen condensatie en echte lekkage is belangrijk, want de oorzaak en oplossing zijn fundamenteel anders.
Kenmerken van condensatie
Condensatie ontstaat wanneer warme, vochtige lucht in contact komt met een koud oppervlak. Het vocht in de lucht slaat dan neer als waterdruppels. Bij ventilatiesystemen zie je dit vooral:
- Locatie: Rond ramen, in hoeken van muren, op koude leidingen
- Timing: Vooral 's ochtends vroeg of na douchen en koken
- Patroon: Altijd in natte ruimtes of bij koude oppervlakken
- Geur: Meestal geen specifieke geur, tenzij er al schimmel groeit
- Oorzaak: Te hoge luchtvochtigheid in combinatie met koude oppervlakken
Bij condensatie hoef je je ventilatiesysteem niet te laten repareren. De oplossing zit in het verlagen van de luchtvochtigheid door betere ventilatie, niet in het repareren van een vermeend lek.
Kenmerken van echte lekkage
Echte lekkage bij ventilatiesystemen heeft andere kenmerken:
- Locatie: Direct onder de ventilatiebox of langs aansluitingen
- Timing: Onafhankelijk van douchetijden of kookactiviteiten
- Patroon: Kan overal voorkomen, niet alleen in natte ruimtes
- Geur: Vaak muffe of schimmelachtige geur
- Oorzaak: Defect onderdeel, slechte aansluiting of verstopte afvoer
Bij echte lekkage is actie nodig om verdere schade te voorkomen.
Waar ontstaat lekkage?
Als er daadwerkelijk sprake is van lekkage, zijn er vijf plekken waar dit meestal ontstaat.
1. Filterhouder (50% van de gevallen)
De meest voorkomende oorzaak van water onder de ventilatiebox is een lekkende filterhouder. Bij WTW-systemen ontstaat condensatie in de warmtewisselaar. Dit water wordt normaal gesproken afgevoerd via een sifon. Maar als de filterhouder niet goed sluit of beschadigd is, kan water langs de houder lekken.
Je herkent dit aan water dat direct onder of naast de ventilatiebox verschijnt, zonder duidelijke bron van buitenaf.
2. Aansluitingsmof (35% van de gevallen)
De ventilatiekanalen zijn met moffen verbonden aan de ventilatiebox en aan elkaar. Als deze aansluitingen niet goed zijn afgewerkt of in de loop der tijd zijn losgeraakt, kan er vocht langs lekken.
Je herkent dit aan water dat langs de zijkant van de box of langs de kanalen loopt.
3. Condensafvoer en sifon (25% van de gevallen)
Bij WTW-systemen moet het condenswater worden afgevoerd. Dit gaat via een sifon naar het riool. Als deze sifon verstopt of drooggevallen is, kan water terugstromen of niet worden afgevoerd, wat leidt tot lekkage.
Een bijkomend probleem bij een droge sifon is rioollucht die via de afvoer de woning binnenkomt.
4. Ventilatiekop op het dak (15% van de gevallen)
De doorvoer door het dak, de zogenaamde ventilatiekop, is een potentiele ingang voor regenwater. Als de loodaansluiting of de kap zelf beschadigd is, kan regenwater via de kanalen naar binnen lopen.
Je herkent dit doordat de lekkage vooral optreedt tijdens of kort na regenval.
5. Gebarsten kanaal (5% van de gevallen)
Een gebarsten of beschadigd kanaal is zeldzaam, maar kan voorkomen bij oudere installaties of na een verbouwing waarbij per ongeluk schade is ontstaan.
De gevolgen van onbehandelde lekkage
Lekkage bij je ventilatie lijkt misschien een klein probleem, maar de gevolgen kunnen groot zijn.
Korte termijn (weken)
- Vochtschade aan plafond of muren
- Corrosie van metalen onderdelen in de ventilatiebox
- Verhoogde luchtvochtigheid in de ruimte
Middellange termijn (maanden)
- Schimmelgroei rond de lekkageplek en in de kanalen
- Elektrische problemen door vocht in de motor of besturing
- Verminderde werking van het ventilatiesysteem
Lange termijn (jaren)
- Structurele schade aan houtwerk of pleisterwerk
- Waardevermindering van de woning, geschat op 10 tot 20 procent bij ernstige vochtschade
- Gezondheidsklachten door schimmel en slechte luchtkwaliteit
Wanneer is lekkage urgent?
Niet elke druppel water vereist paniek, maar in sommige gevallen is snel handelen wel noodzakelijk.
Direct actie nodig (binnen 24 tot 48 uur)
- Water in of rond elektrische componenten
- Grote hoeveelheden water die actief druppelen
- Water dat door het plafond naar beneden komt
- Lekkage in combinatie met vonken, brandlucht of vreemde geluiden
Bij elektrisch risico: schakel de ventilatie direct uit bij de groepenkast en bel een monteur.
Actie binnen een week
- Kleine hoeveelheden water onder de box
- Vochtplekken rond aansluitingen
- Druppelsporen langs kanalen
Actie binnen een maand
- Condensatie die je eerder niet zag
- Lichte vochtplekken op het plafond onder de ventilatieruimte
De oplossing
De juiste oplossing hangt af van de oorzaak van de lekkage.
Stap 1: Diagnose
We beginnen met het vaststellen van de exacte oorzaak. Is het condensatie of lekkage? Als het lekkage is, waar komt het vandaan? Met camera-inspectie kunnen we de kanalen inspecteren en de bron lokaliseren.
Stap 2: Reparatie
Afhankelijk van de oorzaak:
- Filterhouder: Afdichtingen vervangen of de houder repareren
- Aansluitingsmof: Opnieuw afdichten of de mof vervangen
- Sifon: Ontstoppen of vervangen van de sifon
- Ventilatiekop: Loodwerk repareren of de kap vervangen (dit vereist een dakdekker)
- Kanaal: Repareren of vervangen van het beschadigde stuk
Stap 3: Reiniging en controle
Na de reparatie reinigen we het systeem om eventuele vochtschade en beginnende schimmelgroei te verwijderen. We controleren of de lekkage is verholpen en of het systeem weer goed functioneert.
Wat kost dit?
De kosten hangen af van de oorzaak:
- Diagnose en inspectie: EUR 50 tot EUR 100
- Kleine reparatie (sifon, afdichtingen): EUR 50 tot EUR 150
- Grotere reparatie (filterhouder, aansluitingen): EUR 100 tot EUR 200
- Complete reparatie inclusief reiniging: EUR 300 tot EUR 500
Bij Mr. Ventilatie combineren we de diagnose vaak met een reiniging:
- MV reinigen inclusief inspectie: EUR 199 all-in
- WTW reinigen inclusief inspectie: EUR 249 all-in
Tijdens de reiniging inspecteren we het systeem op lekkages en adviseren we over eventuele reparaties.
Voorkomen in de toekomst
Met goed onderhoud voorkom je de meeste lekkageproblemen.
Controleer periodiek de sifon
De condenssifon van je WTW-systeem kan uitdrogen als het systeem lange tijd niet of weinig draait, bijvoorbeeld tijdens vakantie. Controleer periodiek of er water in de sifon staat en vul deze zo nodig bij.
Laat het systeem regelmatig reinigen
Tijdens een professionele reiniging controleren wij alle aansluitingen en onderdelen. Problemen worden vroegtijdig gesignaleerd voordat ze tot lekkage leiden.
Let op condensatie
Als je veel condensatie ziet op ramen of muren, is de luchtvochtigheid in je woning te hoog. Dit vergroot ook de kans op condensproblemen bij je ventilatie. Zorg voor voldoende ventilatie en overweeg een vochtmeter om de situatie te monitoren.
Inspecteer de dakdoorvoer
Controleer jaarlijks, of laat controleren, of de ventilatiekop op het dak nog intact is. Vooral na stormen of strenge winters kan het loodwerk beschadigd raken.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of het condensatie of lekkage is?
Let op de timing en locatie. Condensatie treedt op na vochtige activiteiten zoals douchen en verschijnt bij koude oppervlakken. Lekkage is onafhankelijk van je activiteiten en verschijnt vaak direct onder de box of langs aansluitingen.
Kan ik een lekkage zelf repareren?
Kleine reparaties zoals het vullen van een droge sifon kun je zelf doen. Maar voor reparaties aan de filterhouder, aansluitingen of kanalen heb je specialistisch gereedschap en kennis nodig. Bovendien loop je bij verkeerde reparaties het risico op meer schade.
Is water onder mijn WTW-box normaal?
Een kleine hoeveelheid condens is normaal bij WTW-systemen, maar dit water hoort via de sifon te worden afgevoerd. Als je regelmatig water onder de box ziet, is er iets mis met de afvoer of de afdichtingen.
Moet ik de ventilatie uitzetten bij lekkage?
Bij kleine lekkage is uitzetten niet direct nodig. Maar bij water in of rond elektrische componenten moet je de ventilatie direct uitschakelen bij de groepenkast en een monteur bellen.
Dekt mijn verzekering waterschade door ventilatie?
Dat hangt af van je polis en de oorzaak. Plotselinge schade door een defect onderdeel wordt vaak vergoed. Schade door achterstallig onderhoud meestal niet. Check je polis of neem contact op met je verzekeraar.
Water bij je ventilatie?
Wacht niet te lang, want vocht en elektriciteit zijn een gevaarlijke combinatie. We komen langs, stellen de oorzaak vast en lossen het probleem op. Bij urgente situaties kunnen we vaak dezelfde dag nog langskomen.